BREEKSTERKTE 3 MM HMPE MET MANTEL: 4,03 kN — maar met een grote asterisk
Vijf trekkrachttests op 3 mm HMPE touw met zwarte polyester mantel. Het gemiddelde is sterk, de spreiding is dat ook — en het breukgedrag is allesbehalve gewoon.
De 3 mm HMPE met zwarte polyester mantel brak gemiddeld bij 4,03 kN (410 kg) — maar met een spreiding van 1,20 kN tussen de laagste en hoogste meting is dat gemiddelde meer vertrekpunt dan garantie.
De aanname is begrijpelijk: een touw met kern én mantel breekt schoon, voorspelbaar en met weinig variatie tussen meetpunten. De mantel beschermt de kern, de kern draagt de last, en het systeem faalt als een eenheid. Bij dit 3 mm HMPE touw met zwarte polyester mantel was dat beeld vijf keer achter elkaar niet van toepassing — maar het gemiddelde van 4,03 kN vertelt alleen de helft van het verhaal.
Over vijf metingen liep de breeksterkte uiteen van 3,56 kN tot 4,76 kN — een spreiding van 1,20 kN, oftewel circa 30% van het gemiddelde. Dat is aanzienlijk voor een touw van dit formaat.
Bovendien verliep het breukpatroon a-typisch: vanaf circa 3 kN begon het verloop grillig te worden, en bij alle vijf tests brak het touw in twee fasen.
Wat is 3 mm HMPE touw met zwarte polyester mantel?
Dit touw combineert een kern van HMPE-vezels (High-Modulus Polyethyleen, ook bekend als Dyneema of Spectra) met een gevlochten zwarte polyester mantel.
De kern levert de trekkracht; de mantel biedt bescherming tegen UV-straling en abrasie. De constructie is een mantel met getwijnde kern — een hybride tussen een gevlochten en een gedraaid touw.
HMPE als materiaal heeft de hoogste sterkte-gewichtsverhouding van gangbare touwvezels, een rek van minder dan 4% bij breuk, en absorbeert geen water.
De polyester mantel voegt UV-bestendigheid en mechanische bescherming toe zonder noemenswaardig gewicht.
Dit touw is onderdeel van onze HMPE touw collectie.
Hoe we testen
De breeksterktetesten worden in-house uitgevoerd door Otto Tromm op een universele testmachine met een capaciteit van 50 kN.
Voor deze machine zijn er 2 sets van speciaal ontwikkelde touwklemmen, die ingezet worden afhankelijk van de diameter en het materiaal van het touw. Dankzij deze beugels kan touw getest worden, zonder dat het eerst gesplitst hoeft te worden.
Alle testen worden uitgevoerd op basis van de richtlijnen van ISO 2307:2019. Dit houdt onder andere in dat er 5 keer getest wordt en we een testsnelheid van 20 mm per minuut gebruiken.
Elk touw wordt op zo'n manier vastgezet dat het touw strak staat. Er wordt geen voorspanning gegeven, omdat we de rek niet testen in deze testen.
Van elke test worden 2 herhalingen gefilmd met een Sony camera op statief. Verder wordt het exacte verloop van de grafiek apart op video vastgelegd.
Zo kan het spanningsverloop en breukgedrag exact gematcht worden met de grafiek van de breektestmachine. Bij elk van de 5 testen worden verder de observaties schriftelijk vastgelegd door de tester, zodat zaken als de mate van rek, de manier waarop het touw breekt en de hardheid van de knal bij het knappen van het touw worden vastgelegd.
Vanaf circa 3 kN verliep de breuk grillig — en bij alle vijf tests volgde een tweede breuk vanzelf, zonder extra belasting.— uit de testobservaties
Testresultaten: 4,03 kN gemiddeld, maar let op de spreiding
De vijf metingen leverden een gemiddelde breeksterkte van 4,03 kN (410 kg) op. De hoogste meting bedroeg 4,76 kN, de laagste 3,56 kN. De spreiding van 1,20 kN — circa 30% van het gemiddelde — is groot voor een touw van 3 mm diameter. Bij toepassingen waarbij de breeksterkte een veiligheidsmarge bepaalt, is de laagste gemeten waarde het meest relevante getal, niet het gemiddelde.
Het breukgedrag week bij alle vijf tests af van wat men verwacht bij een kern-mantelconstructie. Vanaf een belasting van circa 3 kN vertoonde het breukverloop een grillig karakter. Bij elke meting volgde een tweede breuk spontaan na de eerste, zonder extra aansturing.
Dit suggereert dat de kern en de mantel niet als een eenheid faalden — een relevant gegeven voor toepassingen waarbij een gecontroleerd breukgedrag gewenst is. De breeksterkte van 4,03 kN is daarmee een gemiddelde met een methodologisch voorbehoud: het is geen clean single-break waarde.
Vergelijking met andere 3 mm touwen
In de vergelijking zijn vier 3 mm touwen opgenomen. Het onderlinge verschil in breeksterkte is aanzienlijk, ook tussen producten van dezelfde diameter.
Het kevlar 8-strengs gevlochten zonder kern scoort het hoogst met 5,85 kN. Dyneema SK78 volgt op 5,16 kN. De geteste 3 mm HMPE met zwarte mantel staat op 4,03 kN. Het nylon gevlochten zonder kern sluit de rij op 2,90 kN.
Het verschil tussen HMPE met mantel en nylon bedraagt 1,13 kN (circa 115 kg) — relevant voor toepassingen waarbij gewicht en sterkte beide een rol spelen.
Wanneer is dit touw geschikt — en wanneer niet?
Een gemiddelde breeksterkte van 4,03 kN met een spreiding van 1,20 kN bepaalt de toepassingsruimte. De polyester mantel maakt dit touw breed inzetbaar buiten en in natte omgevingen; de grote variatie tussen meetpunten vraagt om terughoudendheid bij veiligheidskritisch gebruik.
✓ Wél geschikt
- Scheepvaart en watersport — HMPE drijft, absorbeert geen water en behoudt volle sterkte nat; geschikt als vallijn, sjortouw of aanleglijn bij lage dynamische belasting.
- Lashings en zekeringswerk (niet-kritisch) — voor het vastzetten van dekzeilen, uitrusting of lichte lasten waarbij een veiligheidsfactor van minimaal 5:1 op de laagste gemeten waarde (3,56 kN) haalbaar is.
- UV-belaste buitentoepassingen — de zwarte polyester mantel biedt afdoende UV-bescherming voor langdurig buitengebruik, in tegenstelling tot ongemanteld HMPE.
- Gewichtskritische toepassingen — HMPE heeft de hoogste sterkte-gewichtsverhouding van gangbare synthetische vezels; 3 mm levert meer dan 400 kg bij minimale massa.
✕ Niet geschikt
- Levensveiligheidstoepassingen (life safety) — de spreiding van 30% en het a-typische tweefasige breukgedrag maken dit touw ongeschikt voor klimmen, hoogwerken of persoonlijke valbeveiliging.
- Langdurige statische belasting bij hoge temperatuur — HMPE vertoont kruip boven 60°C; niet geschikt voor permanente sjorringen in warme omgevingen.
- Schokbelasting — met minder dan 4% rek bij breuk absorbeert dit touw nauwelijks energie; dynamische schokken worden rechtstreeks op de bevestigingspunten overgebracht.
- Toepassingen waarbij voorspelbaar breukgedrag vereist is — het tweefasige breukgedrag dat in alle vijf tests optrad, maakt dit touw onbetrouwbaar waar een gecontroleerde enkelvoudige breuk verwacht wordt.
-
Alternatieven en gerelateerde producten
Conclusie: sterk voor 3 mm, maar gebruik de laagste waarde als basis
De 3 mm HMPE met zwarte polyester mantel haalt een gemiddelde breeksterkte van 4,03 kN (410 kg) — ruim boven vergelijkbaar nylon gevlochten touw van dezelfde diameter (2,90 kN).
De combinatie van HMPE-kern en polyester mantel maakt dit touw geschikt voor natte, UV-belaste omgevingen zoals scheepvaart en buitenrigging. De grote spreiding van 1,20 kN en het a-typische tweefasige breukgedrag zijn echter factoren die serieus genomen moeten worden.
Reken bij dimensionering op de laagste gemeten waarde van 3,56 kN, pas een veiligheidsfactor toe die past bij de toepassing, en gebruik dit touw niet in situaties waarbij mensenlevens van de breeksterkte afhangen.
Otto Tromm heeft dit touw vijf keer laten breken, elke keer in twee fasen, en heeft dat methodisch als "a-typisch" genoteerd in plaats van de trekbank de schuld te geven. Hij drinkt zijn koffie ook in twee slokken.