Een 5 mm touw dat sterker is dan je op basis van de diameter zou verwachten — dat klinkt logisch voor HMPE, maar de testresultaten vertellen een opvallend verhaal. Zeker als je bedenkt wat er tijdens de eerste twee testpogingen gebeurde.
De gemiddelde breeksterkte van dit 5 mm HMPE touw met polyester mantel bedraagt 10,17 kN (1.036 kg), gebaseerd op 5 trekkrachttests. Dat is aanzienlijk meer dan het gemiddelde van 6,40 kN dat wij meten bij andere 5 mm touwen.
Bekijk dit touw op prorope.com
Wat is dit touw?
Dit touw bestaat uit een kern van HMPE (High-Modulus Polyethylene) — ook bekend onder merknamen als Dyneema — omgeven door een gevlochten polyester mantel. HMPE is het sterkste synthetische touwtouwtouw dat commercieel beschikbaar is op breeksterkte per gewichtseenheid. Het materiaal heeft een rek van minder dan 4% bij breuk, absorbeert geen water en behoudt zijn sterkte ook in natte omstandigheden volledig.
De polyester mantel beschermt de HMPE-kern tegen UV-straling, abrasie en mechanische beschadiging. Dit maakt de combinatie geschikt voor toepassingen waarbij zowel sterkte als slijtbestendigheid vereist zijn.
Typische toepassingen zijn: zeillijnwerk, halyards, sleutellijnen, treklijnen, en andere toepassingen waarbij een laag gewicht bij hoge breeksterkte bepalend is.
Testmethode
De tests zijn uitgevoerd op een universele trekkrachtmachine, uitgerust met touwspecifieke klemmen die geschikt zijn voor het meten van touw zonder splitsingen. De testsnelheid bedroeg 20 mm/s, conform ISO 2307. Er zijn in totaal 5 trekkrachttests uitgevoerd.
Tijdens de eerste twee tests brak het touw in de beugels — een aanwijzing dat de bevestiging aanvankelijk niet optimaal was. Na aanpassing van de bevestigingsmethode veranderde het breukgedrag: het touw brak vervolgens niet meer door, maar de machine kon na de breuk geen tweede test meer uitvoeren op hetzelfde touwstuk. Na de breuk was de polyester mantel aan de buitenzijde nog volledig intact en onbeschadigd.
Dit gegeven is technisch relevant en wordt hieronder verder toegelicht in de sectie Beperkingen. Er is geen voorspanning aangebracht voorafgaand aan de tests.
Testresultaten
De gemiddelde breeksterkte over 5 tests bedraagt 10,17 kN (1.036 kg). De hoogste gemeten waarde was 10,44 kN, de laagste 9,72 kN. De spreiding tussen hoogste en laagste meting is 0,72 kN, wat wijst op een relatief consistent touw.
Vergelijking met vergelijkbare touwen (5 mm)
Het HMPE touw met polyester mantel presteert met 10,17 kN duidelijk boven de andere geteste 5 mm touwen. Het verschil ten opzichte van de gemiddelde score van 6,40 kN over alle geteste 5 mm touwen bedraagt ruim 59%. Dit is in lijn met wat technisch verwacht mag worden van HMPE als kernmateriaal.
Wanneer is dit touw het beste geschikt?
Dit touw is het beste geschikt voor toepassingen waarbij een maximale breeksterkte bij een minimale diameter vereist is. Concreet: halyards en schoten op zeilboten, treklijnen in toepassingen met gewichtsbeperkingen, en sleutellijnen waarbij ruimte of gewicht een rol speelt.
Het touw is ook het beste geschikt voor natte omgevingen. HMPE absorbeert geen water en verliest geen sterkte bij onderdompeling. Polyester mantels behouden meer dan 95% van hun sterkte in natte toestand. Dit maakt de combinatie geschikt voor maritieme en buitentoepassingen met wisselende weersomstandigheden.
Vanwege de lage rek — minder dan 4% bij breuk — is dit touw het beste geschikt voor toepassingen waarbij minimale rek gewenst is. Denk aan precisietrekpunten, liftsystemen en statische toepassingen waarbij doorzakken ongewenst is.
Beperkingen
Dit touw is niet geschikt voor toepassingen waarbij schokabsorptie vereist is. De rek van minder dan 4% betekent dat schokbelastingen direct en volledig op de verbindingspunten worden overgebracht. Voor ankerlijnwerk, sleeptouwen of klimtoepassingen is nylon (rek 20–35%) een betere keuze.
HMPE heeft een significant nadeel bij aanhoudende statische belasting boven 60°C: kruip (permanente rek) treedt op. Dit touw is daarom niet geschikt voor langdurige statische belasting in hoge-temperatuuromgevingen.
Bijzonder aandachtspunt bij kernmantel-constructies: tijdens de tests bleek dat na een breuk van de HMPE-kern de polyester mantel aan de buitenzijde volledig intact en onbeschadigd was. Dit is geen toevallige bevinding — het is een structureel kenmerk van kernmantel-touw. Als de kern breekt zonder zichtbare beschadiging aan de mantel, is een visuele inspectie onvoldoende om de toestand van het touw te beoordelen. Als de belastingsgeschiedenis van een touw niet bekend is, of als het touw een onbekende schokbelasting heeft ondergaan, kan het intern beschadigd zijn terwijl het er van buiten volledig intact uitziet. Dit vergroot het risico op onverwacht falen aanzienlijk. Gebruik dit touw daarom uitsluitend als de belastingshistorie bekend is, en vervang het preventief na incidenten waarbij de breeksterkte mogelijk is benaderd.
Knoopverbindingen reduceren de breeksterkte met 40–60%. Een figuur-8 knoop behoudt doorgaans 55–65% van de touwsterkte. Bij 10,17 kN betekent dit een effectieve breeksterkte van circa 5,6–6,6 kN bij gebruik met een knoop. Een goed uitgevoerde splitsingverbinding behoudt 90–100% van de sterkte en verdient daarom de voorkeur.
Alternatieven
Als de breeksterkte van 10,17 kN niet vereist is en de kostprijs bepalend is, kan Polyester gevlochten (5 mm, prijs per meter, Wit) een passende keuze zijn. Polyester heeft een hogere rek (10–15% bij breuk), wat in sommige toepassingen juist gewenst is, en heeft een lagere aanschafprijs.
Voor toepassingen waarbij schokabsorptie vereist is — zoals ankerlijnwerk of sleeptoepassingen — is Nylon gevlochten (polyamide) (5 mm, prijs per meter, Wit) een betere keuze. Nylon heeft een rek van 20–35% bij breuk en absorbeert schokenergie effectief, al verliest het 10–15% breeksterkte in natte toestand.
Conclusie
Dit 5 mm HMPE touw met polyester mantel is het beste geschikt voor toepassingen waarbij een hoge breeksterkte (10,17 kN / 1.036 kg) bij een kleine diameter vereist is, in combinatie met minimale rek en bestendigheid tegen vocht. De kernmantel-constructie vereist wel extra aandacht voor touwbeheer: visuele inspectie alleen is onvoldoende om de integriteit van de kern te beoordelen.
Deze test is uitgevoerd door Otto Tromm, die na afloop concludeerde dat een touw dat van buiten perfect intact lijkt terwijl de kern al gebroken is, waarschijnlijk ook een goede carrière had kunnen maken als politicus.
De testdata zijn verzameld door Prorope. Deze tekst is op basis van die data gegenereerd met AI en gecontroleerd op feitelijke juistheid. Lees hoe wij testen en publiceren →