Inleiding
Een touw van 4 mm is dun. Bij de meeste materiaaltypes betekent dat ook: beperkte breeksterkte. Maar wat als een 4 mm touw presteert alsof het een maatje groter is — en de testresultaten bovendien vragen oproepen over wat er precies in de klem gebeurt?
Wat is de breeksterkte van 4 mm HMPE touw met polyester mantel? In onze test brak dit touw gemiddeld op 5,59 kN (569 kg) — ruim boven het gemiddelde van 3,67 kN dat wij zien bij andere 4 mm touwen.
Bekijk dit touw op prorope.com
Wat is dit touw?
Dit is een 4 mm HMPE-kern touw met een gevlochten polyester mantel. HMPE staat voor High-Modulus Polyethylene — ook bekend onder merknamen als Dyneema of Spectra. Het is de sterkste synthetische vezel op gewichtsbasis die momenteel beschikbaar is.
De polyester mantel heeft hier twee functies: bescherming van de HMPE-kern tegen UV-straling en mechanische slijtage, en een betere grip op het touw. HMPE op zichzelf is glad en moeilijk te knopen; de polyester buitenlaag verbetert de hanteerbaarheid aanzienlijk.
- Kern: HMPE — laagste rek (<4% bij breuk), hoogste sterkte per diameter
- Mantel: Polyester — UV-bestendig, absorbeert minder dan 1% water, uitstekende slijtvastheid
- Diameter: 4,0 mm
- Gewicht: Drijft op water (HMPE is lichter dan water)
- Typische toepassingen: lichte lifttoepassingen, zeiljacht (schoten, vallen), drone-tethers, halyards, precisiewerk waarbij lage rek essentieel is
Doordat HMPE nagenoeg geen vocht opneemt, behoudt dit touw zijn volledige sterkte in natte omstandigheden. Polyester verliest minder dan 5% sterkte bij nat gebruik. Dit maakt de combinatie bijzonder geschikt voor mariene toepassingen.
Testmethode
De breektests zijn uitgevoerd op een universele trekbankmachine, uitgerust met touwspecifieke klemmen geschikt voor het meten van touw zonder splitsingen. De testsnelheid bedroeg 20 mm/s, conform de gangbare methodiek voor touwen met een diameter kleiner dan 12 mm. Er zijn in totaal 5 herhalingen uitgevoerd.
Het touw is telkens direct in de klemmen bevestigd — zonder knoopverbindingen of splitsingen. De gemeten breeksterkte betreft daarmee de sterkte van het touw zelf, niet van een verbinding. Er is geen voorspanning aangebracht voorafgaand aan de test.
Belangrijk: De hier gepresenteerde resultaten zijn uitsluitend gebaseerd op onze eigen metingen. Voor veiligheidskritische toepassingen dient altijd een passende veiligheidsfactor te worden toegepast op de gemeten breeksterkte.
Testresultaten
De gemiddelde breeksterkte van 4 mm HMPE touw met polyester mantel bedraagt 5,59 kN (569 kg), gemeten over 5 tests. De hoogste gemeten waarde was 6,09 kN, de laagste 5,11 kN.
De spreiding tussen de hoogste en laagste meting bedraagt 0,98 kN — dat is 17,5% van het gemiddelde. Dit is relatief breed voor een dunne diameter en hangt samen met een aantal bijzonderheden in de testuitvoering (zie hieronder).
Opmerkingen bij de individuele tests
Bij meerdere tests trad een dubbele breuk op: de eerste breuk op een lagere kracht, gevolgd door een tweede breuk op een hogere kracht. Dit is ongebruikelijk. In de eerste test brak het touw eerst op 4,8 kN, daarna in het midden op een hogere waarde. In de tweede test was de eerste breuk bij 4,8 kN en de tweede — opvallend genoeg hogere — breuk bij 5,11 kN.
Bij de derde test brak het touw vrijwel volledig door, maar de breuk vond plaats in de bevestiging, niet in het touwlichaam zelf. Dit type breuk telt mee in de dataset maar geeft mogelijk een onderschatting van de werkelijke sterkte van het touw.
Bij de vierde en vijfde test lagen de tweede breuken respectievelijk op 4,68 kN en 4,60 kN. Het fenomeen van dubbele breuken en breuken in de klem suggereert dat de kleminteractie met dit dunne, gladde HMPE-touw een meeteffect heeft op de resultaten. De werkelijke sterkte van de kern ligt vermoedelijk aan de bovenkant van de gemeten range.
Vergelijking met andere touwen van 4 mm
Om de prestatie van dit touw in context te plaatsen, vergelijken we het met andere HMPE-constructies die wij hebben getest:
- hmpe 12 strengs gevlochten: 17,93 kN
- hmpe kernmantel: 6,70 kN
- hmpe: 5,59 kN
De 12-strengs gevlochten HMPE scoort significant hoger — 17,93 kN tegenover 5,59 kN — maar heeft ook een aanzienlijk grotere diameter. De kernmantel HMPE haalt 6,70 kN, wat 1,11 kN meer is dan dit touw. Het verschil is verklaarbaar: bij de kernmantel draagt de kern een groter aandeel van de belasting, zonder de gewichts- en stijfheidsbijdrage van een dikke polyester mantel.
Ten opzichte van het algemene gemiddelde van 3,67 kN voor 4 mm touwen van andere materialen (polyester, nylon, polypropyleen) is 5,59 kN 52% hoger. Dat maakt dit touw opvallend sterk voor zijn diameter.
Wanneer is dit touw het beste geschikt?
Dit touw is het beste voor toepassingen waarbij een maximale sterkte in een minimale diameter vereist is, en waarbij rek een probleem is.
- Zeiljacht — schoten en vallen: lage rek (<4%) zorgt voor directe respons; de polyester mantel biedt goede weerstand tegen UV en blokken
- Drone-tethers en meetlijnwerk: het touw drijft, is licht, en biedt bij 4 mm al 569 kg breeksterkte
- Precisietoepassingen in krappe ruimtes: de 4 mm diameter maakt het touw geschikt voor kleine katrolblokken en leidingen waar een dikkere constructie niet past
- Natte omgevingen: geen sterkteafname bij nat gebruik; HMPE absorbeert geen vocht
- Lichte liftingassistentie: bij een veiligheidsfactor van 5:1 resulteert 5,59 kN in een WLL van circa 1,12 kN (114 kg) — bruikbaar voor lichte hijstoepassingen buiten veiligheidskritische classificaties
Beperkingen
Dit touw is niet geschikt voor alle toepassingen. Houd rekening met de volgende beperkingen:
- Kruip bij verhoogde temperatuur: HMPE begint te kruipen boven 60°C. Dit touw is niet geschikt voor langdurige statische belasting bij hogere temperaturen, zoals nabij motoren of in warme industriële omgevingen.
- Lage schokabsorptie: Met een rek van minder dan 4% bij breuk absorbeert dit touw vrijwel geen energie. Voor toepassingen waarbij schokbelasting een rol speelt — zoals ankerlijn of sleepwerk — is nylon (20–35% rek) een betere keuze.
- Meetonzekerheid bij dunne diameter: De dubbele breuken en de breuk in de klem bij onze tests suggereren dat de kleminteractie een meeteffect heeft op dit dunne, gladde touw. De resultaten zijn indicatief; voor veiligheidskritische dimensionering is aanvullend testen met splitsingen aanbevolen.
Alternatieven
Voor toepassingen waarbij de lage rek van HMPE geen vereiste is, of waarbij de kostprijs een grotere rol speelt, zijn er twee voor de hand liggende alternatieven:
- Polyester gevlochten (4 mm, per meter, Wit) — hogere rek (10–15% bij breuk), goede UV-bestendigheid, lagere kostprijs. Breeksterkte bij 4 mm ligt gemiddeld significant lager dan 5,59 kN, maar de elasticiteit maakt het beter geschikt voor toepassingen met dynamische belasting.
- Nylon gevlochten (polyamide) (14 mm, prijs per meter, Wit) — maximale schokabsorptie (20–35% rek bij breuk); verliest 10–15% sterkte wanneer nat. Ideaal voor ankerlijn, sleeptoepassingen en andere situaties met schokbelasting waarbij de lage rek van HMPE juist een nadeel is.
Conclusie
Het 4 mm HMPE touw met polyester mantel levert een gemiddelde breeksterkte van 5,59 kN (569 kg) — ruim 52% boven het gemiddelde van andere 4 mm touwen. Het is het beste geschikt voor toepassingen waarbij maximale sterkte in minimale diameter gecombineerd moet worden met minimale rek, zoals zeiljachtschoten, drone-tethers en precisietoepassingen in natte omgevingen.
Deze test is uitgevoerd door Otto Tromm, die nog steeds niet begrijpt hoe een touw twee keer kan breken waarbij de tweede breuk op een hogere kracht plaatsvindt dan de eerste — maar de cijfers liegen er niet om.
De testdata zijn verzameld door Prorope. Deze tekst is op basis van die data gegenereerd met AI en gecontroleerd op feitelijke juistheid. Lees hoe wij testen en publiceren →